Design a site like this with WordPress.com
Get started

Mogelijke ‘radioactieve verstuiving’ van kerncentrale Zaporizja

Uitbater kerncentrale Zaporizja waarschuwt voor ‘radioactieve verstuiving’

Al enkele weken houden wij het hart vast voor wat er rond de kerncentrale van Zaporizja aan het gebeuren is.

Zaporizja collageIn het zuidoosten van Oekraïne was Zaporizja met ongeveer 722.700 inwoners (schatting 2021) de zesde stad van Oekraïne. Het is de hoofdstad van de oblast Zaporizja en ligt op ongeveer 70 kilometer van de stad Dnipro, aan de oevers van de rivier de Dnjepr.

Zaporizja is een belangrijk economisch centrum voor Oekraïne en voorziet met de grootste hydro-elektrische krachtcentrale in de Dnjepr en de grootste kerncentrale van Europa, Oekraïne van de nodige elektriciteit. Sinds de start in 1984 heeft die kerncentrale, ongeveer 550km (340 mijl) ten zuidoosten van Kyiv, in december 2021 meer dan 1230 miljard kilowattuur aan elektriciteit opgewekt.

Het is gebouwd tussen 1984 en 1995, en gemoderniseerd in de afgelopen twee decennia met behulp van fondsen van de Europese Unie die zijn vrijgekomen in de nasleep van de kernramp in Tsjernobyl. Dat programma had dit jaar moeten aflopen, maar werd verstoord door de Russische invasie.

De centrale heeft zes kernreactoren, en als ze allemaal online zijn, kan ze 5,7 GW produceren, genoeg om ongeveer 4 miljoen Oekraïense huishoudens van stroom te voorzien. Op dit moment zijn er twee in bedrijf, maar de centrale is nog steeds een essentieel onderdeel van het Oekraïense elektriciteitsnet.

In 2021 kwam nog een vierde hoogspanningskabel van 750 kilovolt gereed waarmee het gebrek aan afvoercapaciteit ten einde kwam en de centrale nog meer stroom kan leveren.

File:Энергодар (2015) станция.jpg
Kerncentrale Zaporizja bij Enerhodar, een stad op ongeveer vijftig kilometer van Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne. De centrale heeft zes actieve drukwaterreactors (PWR) van het type VVER V-320.

De grootste kernramp die ooit heeft plaatsgevonden staat velen van ons nog fris in het geheugen. De kernramp van Tsjernobyl niet ver van de grens met Wit-Rusland bracht de grootste ongecontroleerde uitstoot van radioactieve stoffen in het milieu, ooit geregistreerd, door civiele kerncentrales veroorzaakt. Zelfs tot in België kon de verhoogde radioactiviteit waargenomen worden. Nog altijd is het gebied uit veiligheidsoverwegingen en ter bescherming van de gezondheid nog steeds een niet toegestaan gebied, om zonder toestemming de vervreemdingszone te betreden.  Meerdere vierkante kilometers (30 km rondom de kerncentrale) zijn volledig ‘onleefbaar’ gebied verklaard. Toch waagde het Russisch leger dat gebied te bezetten. Maar al snel werden vele soldaten ernstig ziek en zorgde dodelijke slachtoffers vanwege de hoge straling er voor dat het Russisch leger snel de aftocht moest blazen.

Met dat fiasco in hun hoofd zou men denken dat men ver weg van kerncentrales zou blijven. Maar dat is zonder de grote bevelhebber gerekend die niets met een mensenleven inzit.

Op 24 februari van dit jaar viel Rusland Oekraïne binnen en werden voor de veiligheid twee van de zes reactoren stilgelegd. Drie dagen later, op 27 februari kwamen de eerste meldingen van gevechten in de buurt van de centrale al binnen.

In de nacht van 3 op 4 maart 2022 heeft het Russisch leger na een gevecht waarbij brand uitbrak in een trainingsruimte het gehele gebied in beslag genomen.

Ongeveer 9.000 van de 11.000 werknemers hebben ervoor gekozen te blijven om de reactoren veilig te laten werken, ondanks de uiterst moeilijke arbeidsomstandigheden, waaronder massale aanhoudingen en mishandelingen.

De Russen zetten Zaporizja nu in als hun schild en gaan van daar uit de rest van Oekraïne te lijf. De laatste weken vielen er gevaarlijk veel bommen in de nabijheid van de kerncentrale en greep er ook een brand plaats.

Er is wereldwijde onrust over het vooruitzicht om zo dicht bij kernreactoren te vechten. Voor de veiligheid werd wel nog een andere reactor stilgelegd.

Op 5 augustus wordt er verder een van de drie overgebleven reactoren  stilgelegd na beschietingen en komen er verontwaardigde proteststemmen vanuit Europa, waar men vindt dat de algemeen moet bepaald worden dat er rond kerncentrales niet gestreden mag worden..

Nochtans moeten wij in het westen nog opschrikken als op 6 augustus weer alarm geslagen wordt over inslagen nabij opslagplaats voor radioactieve materialen.

Op 24 augustus zegt Oekraïnes nucleaire chef dat Rusland een plan heeft om de centrale los te koppelen van het net, en de turbinehallen van twee nog operationele reactoren heeft gevuld met militaire voertuigen.

De Oekraïense kerncentrale van Zaporizja is vrijdag 26 augustus opnieuw aangesloten op het elektriciteitsnet nadat ze de dag voordien tijdelijk was ontkoppeld. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei dat het elektrische reservesysteem van de centrale de centrale veilig in bedrijf heeft gehouden terwijl deze was losgekoppeld, maar dat

“elke minuut dat de Russische troepen bij de kerncentrale blijven het risico van een wereldwijde stralingsramp met zich meebrengt”.

De Oekraïense autoriteiten zijn naar verluidt begonnen met het uitdelen van kaliumjodiumtabletten, die kunnen helpen de absorptie van straling te blokkeren, aan burgers die in de buurt van de door de Russen bezette centrale wonen.

De VN is er na een vier weken durende conferentie over het non-proliferatieverdrag (NPV) niet in geslaagd met een gemeenschappelijke verklaring te komen. Rusland hield die tegen omwille van ‘politieke’ termen in de tekst.
De 191 landen die het NPV ondertekend hebben, het verdrag dat de verspreiding van kernwapens moet tegengaan, waren sinds 1 augustus bijeen in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York. Hoewel de beslissingen unaniem genomen worden, klaagde de Russische vertegenwoordiger, Igor Vishnevetsky, dat het ontwerp van de slotverklaring, van ruim dertig pagina’s lang, ‘onevenwichtig’ was.

‘Onze delegatie heeft belangrijke bezwaren tegen sommige alinea’s die schaamteloos politiek zijn’,

aldus Vishenvetsky.

Volgens bronnen dicht bij de onderhandelingen kantte Rusland zich vooral tegen enkele alinea’s over de Oekraïense kerncentrale van Zaporizja, die door Rusland bezet wordt. In de slottekst werd ‘grote ongerustheid’ geuit over de militaire activiteiten rond Oekraïense kerncentrales, vooral die van Zaporizja. Dat Oekraïne de controle over de centrale verloor, is eveneens een bron van ongerustheid, net als ‘de belangrijke impact op de veiligheid’

LogoDoor de aangerichte schade aan de kerncentrale is er een risico op ‘verstuiving van radioactieve stoffen’. Dat zei de Oekraïense openbare uitbater van de centrale, die momenteel onder Russische controle is
Volgens Energoatom hebben de Russen de site in Zaporizja de voorbije dagen meerdere keren gebombardeerd. Beelden hiervan konden ons in het Westen bereiken, maar daar kan men natuurlijk niet op zien wie dat die wapens heeft afgevuurd. Rusland beweert namelijk dat de aanvallen het werk zijn van de Oekraïners terwijl die beweren dat het de Russen zijn.

‘Door de bombardementen is de infrastructuur van de centrale beschadigd en bestaat het risico op waterstoflekken en verstuiving van radioactieve stoffen’,

liet het bedrijf weten via Telegram. Er is sinds zaterdagmiddag ook een ‘verhoogd risico op brand’.

Published by Marcus Ampe

Retired dancer, choreographer, choreologist Founder of the Dance impresario office and archive: Danscontact-Dansarchief plus the Association for Bible scholars, the Lifestyle magazines "Stepping Toes" and "From Guestwriters" and creator of the site "Messiah for all". - Gepensioneerd danser, choreograaf, choreoloog. Stichter van Danscontact-Dansarchief plus van de Vereniging voor Bijbelvorsers, de Lifestyle magazines "Stepping Toes" en "From Guestwriters" en maker van de site "Messiah for all".

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: